Door de komst van Europese banken krijgen steeds meer consumenten en ondernemers te maken met IBAN discriminatie. Hoe komt dit en wat valt er aan te doen?

Steeds meer buitenlandse banken en bedrijven bieden de mogelijkheid aan Nederlanders om een rekening te openen met een buitenlands rekeningnummer. Dit is een vervolgstap op de introductie van het Europese bankrekeningnummer; IBAN en het streven om de markt van financiële diensten in Europa meer open te stellen.

Het komt echter nog regelmatig voor dat Nederlandse bedrijven een buitenlands bankrekeningnummer om verschillende redenen niet accepteren. Dit is een vorm van IBAN discriminatie en dat is volgens de Europese wetgeving niet toegestaan.

Toch heeft dit probleem tot noch toe weinig aandacht gehad omdat het met name een probleem was van immigranten of internationale studenten. Sinds kort echter krijgt door de introductie van Europees bankieren ook de ‘gewone’ Nederlander steeds meer te maken met IBAN discriminatie. Hoogste tijd om te kijken hoe dit komt en wat er aan te doen valt.

Wat is een IBAN?

iban-logoOm te beginnen wat is IBAN? Veel mensen zullen zich nog wel herinneren dat enige jaren geleden banken moesten overstappen op IBAN. Dit leidde tot veel frustratie aangezien veel bankrekeningnummers veranderden langer werden. Daarbij zagen veel consumenten ook het voordeel niet in van een IBAN nummer ten opzichte van het oude systeem.

Dat is logisch want de voordelen van dit systeem komen nu pas enigszins naar voren. IBAN staat voor International Bank Account Number en is een internationale standaard voor het genereren van een bankrekeningnummer.

[ NL ] [ 00 ] [ XXXX ] [ 10 – 26 cijfers voor het bankrekeningnummer ]

Het IBAN nummer bestaat uit een landcode van 2 letters, bijv. NL. Dan volgt een controle getal van 2 cijfers, gevolgd door een code van de bank (4 letters). Tot slot het bankrekeningnummer. In Nederland is het bankrekeningnummer 10 cijfers, waardoor het totale IBAN nummer 18 tekens telt. In het buitenland varieert dit van 15 tot 34 tekens voor een volledig IBAN nummer.

Maar wat is nu het voordeel van een IBAN nummer? De gedachte is dat de gelijksoortige opbouw van een bankrekeningnummer internationaal betalingen vlotter laat verlopen. Zo moet het makkelijker zijn voor banksystemen om rekeningnummer te herkennen, te verifiëren etc.

IBAN discriminatie

Terug naar het onderwerp, IBAN discriminatie. Nederlandse banken zijn dus enige tijd terug overgestapt op het nieuwe IBAN systeem. Dit om overboeken met buitenlandse en met name andere Europese banken makkelijk en sneller te maken. Hoewel de introductie wat laat kwam werkt het principe goed, zo kun je met een SEPA overboeking tegenwoordig snel (1-2 werkdagen) en zonder extra kosten naar bijvoorbeeld België of Duitsland geld overboeken.

Ook krijgen consumenten en ondernemers inmiddels steeds meer te maken met buitenlandse rekeningnummer. Zo kun je bij de Duitse bank N26 een bankrekening openen met een Duits IBAN als Nederlandse klant. Bij concurrent Monese uit het Verenigd koninkrijk kun je als Nederlander nu zelfs een pondenrekening openen.

Ook ondernemers kunnen te maken krijgen met een buitenlands IBAN, open je bijvoorbeeld een account bij mijnPin, een aanbieder van pinautomaten en betalingsdiensten krijg je een account met een Brits IBAN nummer.

Met het dienstenaanbod van deze bedrijven begint wat ooit een klein probleem was, IBAN discriminatie een steeds groter probleem te worden. Namelijk dat Nederlandse bedrijven een geldig buitenlands bankrekeningnummer niet accepteren voor bijvoorbeeld een automatisch incasso. Nu komt er wel meer aandacht voor het probleem maar IBAN discriminatie komt ook in Nederland nog regelmatig voor.

Volgens de SEPA-verordening (EU nr. 260/12) van de Europese unie mogen betalers bij de Europese overboeking en begunstigers bij de Europese incasso niet specificeren in welke lidstaat de betaalrekening van de betaler zich bevindt. Met andere woorden, alle Europese bankrekeningnummer zijn gelijk. Waarom gebeurt dit dan wel?

Oorzaken IBAN discriminatie

Een van de belangrijkste oorzaken van IBAN discriminatie is onwetendheid. Veel bedrijven zijn simpelweg niet op de hoogte van het feit dat het tegenwoordig mogelijk is om als Nederlandse klanten een buitenlandse bankrekening te openen. Als ze er dan al mee te maken krijgen zijn ze vaak ook niet op de hoogte van het feit dat ze zo’n rekening niet mogen weigeren.

Geen probleem zou je denken, geef ondernemers wat meer voorlichting en informatie en het probleem van IBAN discriminatie is opgelost. Helaas gaat dit niet zo gemakkelijk omdat veel bedrijven afhankelijk zijn. Vooral van complexe en beperkte software voor het verwerken van betalingen.

De boekhoudsoftware accepteert simpelweg geen rekeningnummers die langer zijn dan 18 tekens, of een andere invoer dan NL in de eerste 2 vakken van het veld. Het kost bedrijven vaak veel geld en tijd om dit op te lossen.

Hoe lossen we het op?

Allereerst lost het probleem van IBAN discriminatie zichzelf hopelijk in de komende jaren grotendeels op omdat het steeds gewoner aan het worden is om gebruik te maken van buitenlandse rekeningnummers.

Kom je toch een geval van IBAN discriminatie tegen laat het bedrijf dan merken dat je weet dat je in je gelijk staat. Laat het bedrijf een maatwerk oplossing zoeken om jou alsnog te accepteren als klant. Maak tegelijk een melding bij het meldpunt van de Nederlandse bank zodat de DNB zich bewust blijft van het feit dat dit een actueel probleem is.

Ondanks IBAN discriminatie moedigen we iedereen aan om gebruik te blijven maken van vernieuwende banken zoals Monese en N26. Dit omdat ze zorgen voor innovatie en concurrentie in de oude vergrijsde bankensector. Ook zakelijke dienstverleners zoals mijnPin zijn naar onze mening een wenselijke aanvulling op het bestaande aanbod van betalingsverwerkers voor ondernemers.

Want dankzij deze bedrijven gaan we na al het gedoe omtrent de overstap op IBAN hier eindelijk de vruchten van plukken. Met name door lagere kosten voor betalingsverkeer, pintransacties voor ondernemers en consumenten en meer innovatie in de bankensector.